• Home
  • Czytelnia
  • Nawyki, czyli o drugiej naturze człowieka – jak trenować i kształtować swoje nawyki?

Nawyki, czyli o drugiej naturze człowieka – jak trenować i kształtować swoje nawyki?

Nie wiem czy zdajesz sobie sprawę z tego, że czynności nawykowe to około 95% naszych codziennych działań. Gdyby nie one, nie moglibyśmy się skoncentrować na działaniu, jak i na wykonywaniu wielu czynności jednocześnie. Nasz umysł nieustanie powtarzałby proces uczenia się i poznawania, przez co traciłby wiele cennej energii. Jednakże czym jest nawyk? W terminologii psychologii jest to zautomatyzowana czynność (sposób zachowania, reagowania), którą nabywa się w wyniku ćwiczenia (głównie przez powtarzanie).

„Nawyk jest albo najlepszym sługą, albo najgorszym panem.” Nathaniel Emmons.

Trenowanie nawyków to jeden z obszarów ESP, czyli Efektywnego Systemu Pracy, opierającego się o model Pro Time Tools w oparciu o który prowadzimy szkolenia w naszej firmie z zakresu zarządzania sobą w czasie. Na jego bazie napisałem książkę o tytule Efektywny System Pracy, czyli jak zarządzać sobą w czasie.

Szkolenie: PRO TIME TOOLS zarządzanie czasem i sobą w czasie w XXI wieku 

Nawyki kształtują nasze życie

Nawyki są wszechobecne w naszym życiu: kiedy myjemy się wykonujemy sekwencję ruchów; kiedy prowadzimy samochód, możemy często jechać bez pełnej świadomości, ale nasz wyćwiczony umysł wszystko ma pod kontrolą, kiedy piszemy na klawiaturze ręce same trafiają w odpowiednie klawisze. Wszystko to zasługa naszych nawykowych działań. Niestety działania nawykowe niosą ze sobą także negatywne konsekwencje: popadamy w nałogi, nabieramy złych nawyków żywieniowych, obgryzamy paznokcie, odkładamy ważne sprawy na ostatnią chwilę. Nasze nawyki często, zupełnie nieświadomie przejmujemy od rodziców lub innych ważnych osób, poprzez naśladownictwo i modelowanie, które są naturalną konsekwencją procesu wychowania.

fragment-zarzadzac-soba-w-czasie-maciej-sasin

Poziomy kompetencji – jak budują się nawyki

Zarządzanie czasem jest nierozerwalnie związane z kształtowaniem dobrych nawyków. Tylko systematyczna, konsekwentna praca nad wykorzystaniem technik zwieszających efektywność, może przynieść spodziewany skutek. Psychologowie i eksperci w dziedzinie behawioryzmu twierdzą, że wprowadzenie nowego nawyku w życie trwa około od 20 do 70 dni. Proces kształtowania się kompetencji (nawyków) można przedstawić na przykładzie zdobywania umiejętności prowadzenia samochodu. Pierwszy etap określamy jako nieświadomą niekompetencję. Nie tylko nie wiesz, co robić, ale nie masz także żadnego doświadczenia w tej sprawie. Jest to etap „błogiej ignorancji”. Dla dziecka prowadzenie samochodu stanowi tajemnicę. Drugim etapem jest świadoma niekompetencja. Zaczynasz coś robić i wkrótce znajdujesz problemy. Pochłania to całą twoją świadomą uwagę. Mimo że ten etap jest uciążliwy, uczysz się wówczas najwięcej. Następnie dochodzisz do stanu świadomej kompetencji. Możesz wykonać pracę, ale wymaga ona uwagi i koncentracji. W końcu nadchodzi etap nieświadomej kompetencji. Umiejętność staje się serią nawyków i twój świadomy umysł może słuchać radia, kontemplować krajobrazy lub prowadzić rozmowę podczas jazdy.

Szkolenie: PRO TIME TOOLS zarządzanie czasem i sobą w czasie w XXI wieku

Uczenie się jako proces – trenowanie nawyków

Uczenie się nawyków, to przechodzenie przez poszczególne etapy. Proces ten może się powtarzać w nieskończoność. Każdą umiejętność można rozwijać wznosząc ją na jeszcze wyższy poziom. Kształtowanie nowych nawyków przypomina start samolotu: na początku zużywa on najwięcej paliwa, ale kiedy się wzniesie, potrzebuje go znacznie mniej. Jeśli chcesz zmienić swój nawyk, musisz go świadomie i konsekwentnie wdrażać w życie, poświęcając przy tym wiele swojej uwagi. Na tej drodze zdarzają się liczne porażki, ponieważ nasz umysł wytworzył tak silne połączenia neuronowe w mózgu, że ciężko się im przeciwstawić, dlatego nie raz zdarzy się Tobie porażka na drodze do sukcesu i powrót na stare tory. Zaakceptuj to, jednakże nie poddawaj się. „Najpierw tworzymy sami własne nawyki, potem nawyki tworzą nas.” jak mawiał John Dryden. Jeśli zmiana, którą zastosowałeś jest efektywna, to następnie należy ją utrwalać.

Pilnuj, aby konsekwentnie robić rzeczy w nowy sposób. Możesz prosić kogoś znajomego, aby przypominał Ci o nowym zachowaniu, możesz umieścić w pobliżu jakiś symbol, jak również nagradzaj siebie za właściwe zachowanie.

Zapraszam do udziału w szkoleniu z budowania Efektywnego Systemu Pracy.

fragment-zarzadzac-soba-w-czasie-maciej-sasin

Maciej Sasin
trener, coach, konsultant rozwoju organizacji

Akademia Rozwoju Kompetencji
Wszelkie prawa zastrzeżone. Przedruk za zgodą autora.

lub